Of we nu een film kijken, een feestje vieren of gewoon een goestje hebben, de zak chips is nooit ver weg in onze huiskamers. Maar wist je dat deze flinterdunne lekkernij ooit begon als een culinaire wraakactie in een chic Amerikaans restaurant? Het verhaal voert ons terug naar het jaar 1853 in Moon’s Lake House in Saratoga Springs, waar de legendarische chef-kok George Crum te maken kreeg met een uiterst lastige klant. Deze klant bleef zijn gebakken aardappelen maar terugsturen omdat ze naar zijn smaak te dik en te zompig waren, waarna de geërgerde kok besloot om de aardappelen zo dun te snijden dat ze onmogelijk nog met een vork te eten waren. Hij frituurde de schijfjes tot ze keihard waren, bedolf ze onder het zout en stuurde ze als een soort grap terug naar de zaal, maar tot zijn grote verbazing was de klant razend enthousiast en waren de beroemde Saratoga Chips geboren.

Hoewel chips in de negentiende eeuw nog een lokale delicatesse voor de elite waren, kwam de echte grote doorbraak pas in de twintigste eeuw door een aantal belangrijke technische vernieuwingen. In de jaren twintig zorgde de uitvinding van de mechanische aardappelschiller voor de mogelijkheid tot massaproductie, terwijl Laura Scudder in 1926 de revolutionaire wassen papieren zak introduceerde die de chips eindelijk krakend vers hield. Pas rond de jaren vijftig begonnen merken zoals het bekende Lay’s echt te experimenteren met verschillende kruiden, want daarvoor zat er meestal alleen een klein, los zakje zout in de verpakking om de chips zelf op smaak te brengen.

Tegenwoordig zijn chips diep geworteld in talloze culturen, al verschilt de manier waarop we ze eten enorm per land. De absolute koploper is zonder twijfel de Verenigde Staten, waar de gemiddelde inwoner maar liefst acht kilo chips per jaar naar binnen werkt. In het Verenigd Koninkrijk spreekt men overigens van crisps in plaats van chips, en daar zijn ze vooral dol op excentrieke smaken zoals azijn of garnalencocktail. In België en Nederland hebben we dan weer een heel eigen traditie met iconische merken zoals Croky, dat in 1966 werd opgericht en vernoemd naar de familiepapegaai, waarbij vooral smaken als pickles en bolognese nergens anders zo populair zijn als bij ons.

De economische cijfers achter deze snack zijn werkelijk gigantisch, want de wereldwijde marktwaarde wordt inmiddels geschat op ongeveer veertig miljard dollar per jaar. Jaarlijks worden er miljarden kilo’s aardappelen verwerkt en alleen al in Europa zal de consumptie tegen 2035 naar verwachting stijgen tot bijna drie miljoen ton. Hoewel we chips natuurlijk niet eten voor de vitamines, bevat honderd gram naturel chips gemiddeld zo’n 550 calorieën en 35 gram vet, al zien we tegenwoordig steeds vaker gezondere varianten die in de oven gebakken zijn of minder zout bevatten voor de bewuste snacker.