Ijskoud weer? Drink een lekker warm drankje. Soep. Thee. Koffie. Dat geeft je warmte. Tenminste, dat denken wij. De gedachte om nu een ijskoud drankje te drinken vinden we gruwelijk. Maar klopt die redenering wel? Want als het echt warm is, dat weten we uit onderzoek, moet je net warme drankjes drinken. Mensen in het bloedhete Indië weten dat maar al te goed: die drinken hete thee wanneer hun land kreunt onder de zomerzon. En dat helpt om af te koelen. Hoe komt dat precies?

In onze tong en mond zitten zenuwen die moleculen bevatten die receptoren worden genoemd. Wanneer die een warme stimulans krijgen, sturen die een signaal naar de hersenen dat zegt: het is heet hier. En de hersenen reageren door je meer te laten zweten. En algemeen is geweten dat je afkoelt door te zweten. Uit onderzoek aan de Universiteit van Ottawa bleek het effect ook echt goed meetbaar: mensen die warme drankjes dronken koelden sneller af dan proefkonijnen die ijsgekoelde drankjes nuttigden.

Over de omgekeerde redenering is veel meer discussie: koude drankjes zullen je niet echt helpen om warm te krijgen, maar dat doen warme drankjes blijkbaar ook niet echt. Enkel psychologisch maakt warme drank je gelukkiger dus ga er gerust voor: je mond, keel en maag krijgen even een behaaglijk gevoel. Maar eerlijk is eerlijk: je lichaam warmt er niet echt van op.

En het idee dat alcohol helpt is al helemaal flauwekul. Op druglijn.be las ik dit: “De ‘warme gloed’ na het drinken van alcohol is een bedrieglijk effect. Want hoe meer bloed bij de oppervlakte van je huid, hoe sneller je lichaamswarmte kan verliezen aan de koude buitenlucht. Je lichaam koelt dus net sneller af als je alcohol gedronken hebt. Zelf in die mate dat de wie stevig drinkt bij koud weer echt onderkoeld kan raken. Dat laatste heeft er ook mee te maken dat alcohol ook je zenuwstelsel verdooft.

Eenvoudiger gezegd: door de alcoholroes komen de koudesignalen in je hersenen niet meer aan. Je krijgt wel kou, maar beseft het veel minder of helemaal niet meer. Het verklaart waarom je soms dronken mensen in ontbloot bovenlijf in de koude buitenlucht ziet zonder dat het hen lijkt te deren. Denk bijvoorbeeld aan voetbalsupporters. Het verlies aan lichaamswarmte en het gebrek aan koudegevoel door de verdoving is ook de reden waarom er helaas wel eens dakloze mensen sterven aan onderkoeling.”

Dus: er bestaan geen wondermiddeltjes. Duffel je goed in. En weet: van een beetje koude ga je gelukkig ook niet dood. Ik heb de afgelopen dagen bijzonder veel kilometer gewandeld, en dat warme badje nadien, met een lekkere warme thee of kopje soep, of zelfs een glaasje rode wijn, zijn een heerlijke bekroning na de inspanning. Warme groeten! Voor je het weet is het weer lente.